Mantarların Biyolojisi

Mantarların ne olduğunu ,neden bu kadar çok çeşit olduğunu ve mantarların ne yaptığını anlamak,onların yaşam döngüsünü öğrenme açısından önemlidir.Aslında mantar adını verdiğimiz şey ;organizmanın,sporlarını etkili etkili bir şekilde yayma aracı olan kısa ömürlü meyvesidir.Yalnızca basidiomycota ve ascomycota grubunda yer alan bazı türler bu anlamda meyve üretir.Mantar ve misel,elma ve elma ağacı ile kıyaslanabilir.Misel,uzun uzun ömürlü olan ağacın gövde ve köklerini temsil ederken mantar dediğimiz şey sadece bir mevsimde oluşan ve tohum saçma organı olan meyveye karşılık gelir.Mantar topladığımızda meyveyi ağaçtan almış oluruz,fakat ağaç yaşamaya ve yani meyveler vermeye devam eder.Mevsimi gelinceye kadar miselyum uykuda kalır ve yeryüzünde mantara ilişkin hiçbir iz görülmez.Uygun zaman geldiğinde ve koşullar oluştuğunda misel uyanarak yeniden meyve üretir.

Bazidyumlu mantarlarda spoların gelişimi aşamasında hem mayoz hemde mitoz bölünme görülür ve mantara bakış açısıyla karmaşık bir dizi biyolojik olay sonucunda hem diploid hem de haploid çekirdekli sporlar meydana gelir.Bunlar daha sonra doğaya salınır ve uygun ortam bulduklarında hif oluşturarak misel ağı haline gelinceye kadar büyüyüp gelişirler.Çürüyen ahşabı ya da miselin geliştiği (bknz:istiridye mantarı bakım aşamaları,)materyeli elimizde alıp ayırdığımızda göreceğimiz hif denilen byeaz iplikçiklerin oluşturduğu miselyum,hem manokaryotik hem de çift eşeyli,yani dikaryotik olabilir. 

               Askus ve Bazidyum 

Ascomycota üyelerinin yaşam döngüsü o kadar çeşitlidir ki kalıp bir kural ile tanımlamak imkansızdır.Ascomycota türlerde mantar oluşumunda , genel olarak,mayoz bölünme ile tek bir diploid çekirdek oluşur.Daha sonra mitoz bölünme ile 8 adet askospor adı verilen yapı oluşur.Askospor yani ildiğmiz adı ile spor doğaya saçılır ve uygun ortam bulduğunda misel oluşturmak için çimlenir.

Eşeyli üremede seksüel spoarlar,aynı cins veya karakterde olan iki gametin çekirdeklerinin redüksiyona uğrayarak haploid hale gelmesi ve bu haploid kromozomların birleşmesi sonucunda oluşurlar.

Miselyumun parçalanmasıyla miselyumda  veya gövdesinde konidya olarak bilinen aseksüel spoarların klonlanıp çoğalmasıyla üreme oluşur ve böylece birçok mantar meydana getirilir.Bu verimli bir çoğalma aracıdır,ancak bir popülasyondaki genetik çeşitliliği artırmaz;tersine çeşitliliği artıran üremeyi baskı altına alır.Burada doğa,çeşitlilikten feragat ederek türün varlığının devamını garanti altın almış olur.

    Mantarları üreten fungsular öncelikle miselyum aşamasında,tipik olarak toprakta,yere dökülmüş çürüyen yapraklarda,ağaç kabuğunun altında veya gübrede yaşar.Mantarların çevre için yararlı görevlerinin çoğu da misel aşamasında gerçekleşir.

                                                       Kaynak:Yakup ERDEM

©2019 by ÇIĞ İSTİRİDYE MANTARI.